نگاهی به حضور بانوان در ادوار مهرواره هوای نو

مهرواره هوای نو كه به همت سازمان هيات و تشكل‌هاي ديني به فصل چهارم خود رسیده، می‌خواهد سطح نگرش، نگاه و رویکرد هیأت‌ها و اصحاب آنان را در مواجهه با عموم مردم ارتقاء دهد؛ به‌گونه‌ای که عموم ایرانیان با تمام سلایقی که دارند، مخاطب هیأت باشند. هوای نو تلاش می‌کند نگاه عامه مردم را به هیأت تغییر دهد و این ذهنیت را اصلاح کند که هیأت، محصور در زمان خاص یا سبک‌های خاص عزاداری نیست. در اين ميان نخستين سياستي كه اين مهرواره اتخاذ كرده، توجه به نقش و حضور جایگاه بانوان در عرصه هیأت به عنوان رویکرد پررنگ این فصل است. در نگاه مردسالار جامعه، حضور زنان در مقوله هيات چندان تعريف نشده اما در چنين فضايي در مهرواره هواي نو برای نخستین بار در موضوع هیأت، از زنان تقدیر شد كه به نوعي یک خط‌شکنی بود. حضور بانوان چه دربين تقدیرشدگان و چه ميان داواران چشمگير بود؛ چه آن كه وحید ملتجی، دبیر مهرواره هوای نو درباره دوره‌هاي قبلي اعلام كرد؛ «در بخش تقديرشدگان، از هر سه نفر، یک نفر خانم‌ بود. یک چهارم داوران هم خانم بودند. اینها نکاتی است که باید دیده شود و به گوش مخاطبان برسد.» آنچه در ادامه مي‌خوانيد مروري است بر حضور بانواني كه در ادوار مهرواره هواي نو حضور داشته‌اند؛ چه اساتيد و كارشناساني كه داوري‌ها را برعهده گرفتند و چه هيات‌هاي زنانه و بانواني كه در اين سال‌ها در اين مهرواره مورد تقدير قرار گرفتند.

به گزارش روابط عمومی سازمان تبلیغات اسلامی، مهرواره هوای نو كه به همت سازمان هيات و تشكل‌هاي ديني به فصل چهارم خود رسیده، می‌خواهد سطح نگرش، نگاه و رویکرد هیأت‌ها و اصحاب آنان را در مواجهه با عموم مردم ارتقاء دهد؛ به‌گونه‌ای که عموم ایرانیان با تمام سلایقی که دارند، مخاطب هیأت باشند. هوای نو تلاش می‌کند نگاه عامه مردم را به هیأت تغییر دهد و این ذهنیت را اصلاح کند که هیأت، محصور در زمان خاص یا سبک‌های خاص عزاداری نیست. در اين ميان نخستين سياستي كه اين مهرواره اتخاذ كرده، توجه به نقش و حضور جایگاه بانوان در عرصه هیأت به عنوان رویکرد پررنگ این فصل است. در نگاه مردسالار جامعه، حضور زنان در مقوله هيات چندان تعريف نشده اما در چنين فضايي در مهرواره هواي نو برای نخستین بار در موضوع هیأت، از زنان تقدیر شد كه به نوعي یک خط‌شکنی بود. حضور بانوان چه دربين تقدیرشدگان و چه ميان داواران چشمگير بود؛ چه آن كه وحید ملتجی، دبیر مهرواره هوای نو درباره دوره‌هاي قبلي اعلام كرد؛ «در بخش تقديرشدگان، از هر سه نفر، یک نفر خانم‌ بود. یک چهارم داوران هم خانم بودند. اینها نکاتی است که باید دیده شود و به گوش مخاطبان برسد.» آنچه در ادامه مي‌خوانيد مروري است بر حضور بانواني كه در ادوار مهرواره هواي نو حضور داشته‌اند؛ چه اساتيد و كارشناساني كه داوري‌ها را برعهده گرفتند و چه هيات‌هاي زنانه و بانواني كه در اين سال‌ها در اين مهرواره مورد تقدير قرار گرفتند.

اولین مهرواره هوای نو

سال 1400-1401

در نخستين دوره از مهرواره هواي نو، از 52 داور بخش هیات، 8 داور زن بودند. در 2 بخش ديگر يعني، ستايشگران اهل بيت عليهم‌السلام و كتاب هيات، در اين دوره زنان چندان جدي گرفته نشدند. البته چند بانوي نويسنده در بخش كتاب شايسته تقدير شناخته شدند.  

بانوان داور اين دوره و اين بخش عبارت بودند از؛ مریم اردبیلی، طاهره سیدی، معصومه ظهیری، فهیمه نیکزاد، فاطمه گنجی، ماندانا بیگزاده جلالی، منصوره سادات مرتضوی و مریم فرشادفرد.

نام افراد يا گروه‌هاي منتخب	استان	شهرستان	بخش هواي نو	محور اصلي	عنوان
حسینیه انقلاب اسلامی دختران	قم	قم	بخش هیأت	هیأت و بانوان	برگزيده
کانون زینبیون	قزوین	قزوین	بخش هیأت	ویژه سال ۱۴۰۰؛ نسل حسینی	شایسته تقدیر
گروه جهادی خواهران مطاف عشق	قم	قم	بخش هیأت	هیأت و بانوان	شایسته تقدیر

 

دومین مهرواره هوای نو

سال 1402

در دومين دوره توجه به بانوان، به سياست‌هاي هواي نو افزوده شد، ضمن آن كه بخش‌هاي مهرواره نيز تغييراتي يافت. در بخش تولیدات هیات، از 10 داور اين بخش 2 نفر از بانوان بودند؛ هاجر سلیمی نمین و مریم شادی.

در بخش فراهیات از ميان 14 داور فقط فضه سادات حسینی از بانوان بود. در بخش ارکان هیات نيز از 34 داور اين بخش، 4 داور زن بودند؛ فاطمه گنجی، فائزه عظیم‌زاده اردبیلی، خانم پناهیان پورحسن و عاطفه سعیدی‌نژاد.

در مهم‌ترين بخش اين مهرواره يعني نهاد هیات، 62 نفر وظيفه داوري را برعهده داشتند كه 12 داور، زن بودند؛ طیبه اردستانی، فاطمه احتسابی، زینب اختری، آسیه شریعت‌نژاد، خانم محور، هاجر سلیمی نمین، میترا حسن‌پور، زینب شریعتمدار، منیره سیدی، سارا سلیمی نمین، فروغ نیلچی‌زاده و منصوره سادات مرتضوی.

نام افراد يا گروه‌هاي منتخب	استان	شهرستان	بخش هواي نو	محور اصلي	رشته	عنوان
هیأت مکتب الرقیه (س)	قزوین	قزوین	نهاد هیأت	هیأت	هیأت و خانواده	برگزیده
هیات بانوان حریم حورا	یزد	یزد	نهاد هیأت	هیأت	هیات و خانواده	شایسته تقدیر
حسینیه انقلاب اسلامی دختران	قم	قم	نهاد هیأت	هیأت	هیات و امداد اجتماعی	برگزیده
حسینیه انقلاب اسلامی دختران	قم	قم	نهاد هیأت	هیأت	هیات، هنر و رسانه	برگزیده
حسینیه انقلاب اسلامی دختران	قم	قم	نهاد هیأت	هیأت	هیات و شادی	شایسته تقدیر
هیات دخترانه یُمنا	مازندران	بهشهر	نهاد هیأت	هیأت	هیات و امداد اجتماعی	شایسته تقدیر
هیات دخترانه یُمنا	مازندران	بهشهر	نهاد هیأت	هیأت	هیات، هنر و رسانه	شایسته تقدیر
مریم رستگار	قم	قم	ارکان هیأت	سخنران	بانوان سخنران	برگزیده
دکتر منصوره معصومی‌اصل	البرز	کرج	ارکان هیأت	مدیر هیات	مدیر هیات	شایسته تقدیر
زهرا رحمانی اطهر	قم	قم	ارکان هیأت	سخنران	بانوان سخنران	شایسته تقدیر
عادله رنجبر	فارس	جهرم	اركان هيات	سخنران	بانوان سخنران	شایسته تقدیر

سومین مهرواره هوای نو

سال 1403

بخش	تعداد داوران	تعداد داوران زن	اسامي
نهاد هیات	28	4	آسیه شریعت‌نژاد، فهیمه فرهمندپور، فهیمه شریفی و سارا طالبی
ارکان هیات	26	3	مریم عبدالباقی، عاطفه سعیدی‌نژاد و عصمت پناهیان
تولیدات هیات	16	3	آزاده احمدزاده، هاجر سلیمی نمین و خانم محور
فراهیات	16	2	طاهره سیدی و سمیه سیوانی‌زاد
بین‌الملل	8	1	زینب شریعتمدار

نام افراد يا گروه‌هاي منتخب	استان	شهرستان	بخش هواي نو	محور اصلي	رشته	عنوان	دليل انتخاب
هیأت کنیزان حضرت معصومه‌(س)	قم	قم	بین الملل	هیأت و جهانی اندیشی	هیأت‌های غیر ایرانی	پرچم دار	توجه به نقش بانوان و نقش‌آفرینی آن‌ها
خیمه بانوان هنرمند هیأتی	قم	قم	فرا هیأت	مجموعه‌های فرهنگی و اجتماعی	خدمات شبکه‌سازی	پرچم دار	زنانه بودن در میدان عمل
سفیران نجابت	کهگیلویه و بویراحمد	بویراحمد	فرا هیأت	مجموعه‌های فرهنگی و اجتماعی	خدمات شبکه‌سازی	پرچم دار	جریانی کاملاً بانوانه و متناسب با مقتضیات زنانه
هیأت دخترانه بنت‌الهدی	تهران	تهران	تولیدات هیأت	تولیدات هیأت	طراحی و فضاسازی	پرچم دار	طراحی‌ها ایده‌مند است
فرزانه خانی کانون فرهنگی هداة	تهران	دماوند	ارکان هیأت	مدیر هیأت	مدیر هیأت	پرچم دار	به موضوعات تخصصی با بانوان در طبقات سنی مختلف می‌پردازد
زهرا رحمانی	تهران	تهران	ارکان هیأت	سخنران	بانوان سخنران	پرچم دار	منبر او از محتوای مناسب و غنی برخوردار است
نجمه شاپوری مقدم	کهگیلویه و بویراحمد	کهگیلویه	ارکان هیأت	سخنران	بانوان سخنران	پرچم دار	استفاده از اخبار روز برای تبیین مناسب
فاطمه محمدی	البرز	چهارباغ	ارکان هیأت	سخنران	بانوان سخنران	پرچم دار	از رهاوردهای انقلاب اسلامی برای مخاطبش می‌گوید
سیده فرشته حسینی	تهران	تهران	ارکان هیأت	شاعر	نوحه‌سرا	پرچم دار	در نوحه‌ها از ادبیات عامیانه و مردمی بهره می‌گیرد
عالیه مهرابی	یزد	یزد	ارکان هیأت	شاعر	شاعر هیأت	پرچم دار	مسائل مهم و روزآمد شعر هیأت
هیأت دخترانه بنت‌الهدی	تهران	تهران	نهاد هیأت	نهاد هیأت	هیأت و نوجوان	پرچم دار	در پی جوان‌سازی اعضاء هیأت است
هیأت الزهرا سلام‌الله‌علیها دانشگاه شریف	تهران	تهران	نهاد هیأت	نهاد هیأت	هیأت و امداد اجتماعی	پرچم دار	تمرکز بر شبکه‌سازی در میان بانوان
هیأت دختران نائبة‌الزهرا (س)	گیلان	رودسر	نهاد هیأت	نهاد هیأت	هیأت و اقتصاد	پرچم دار	به حوزه فرهنگ و عفاف و حجاب در تولیداتشان توجه ویژه دارند
هیأت دخترانه بنت‌الهدی	تهران	تهران	نهاد هیأت	نهاد هیأت	هیأت، هنر و رسانه	پرچم دار	رعایت ظرافت بانوانه و اهتمام به مخاطب سخت‌پسند نوجوان
هیأت ریحانة الحسن سلام الله علیهما	اردبیل	اردبیل	نهاد هیأت	نهاد هیأت	هیأت و بانوان	پرچم دار	ارکان هیأت همه از بانوان هستند
هیأت نرجسانه	همدان	همدان	نهاد هیأت	نهاد هیأت	هیأت و بانوان	پرچم دار	ارکان هیأت همه از خانم‌ها هستند
هیأت فاطمه الزهرا‌(س) حسینیه مصباح الهدی	خراسان شمالی	بجنورد	نهاد هیأت	نهاد هیأت	هیأت و خانواده	پرچم دار	تمرکز براي تبدیل شدن هیأت برای مادران و کودکان

چهارمین دوره هوای نو

سال 1404 و 1405

بخش	تعداد داوران	تعداد داوران زن	اسامي
نهاد هیات	22	8	منصوره سادات مرتضوی، سارا اوبری، زینب اختری، فهیمه شریفی، خانم محمدی، حمیده طائب، فاطمه گنجی و سمیه سیوانی زاد
ارکان هیات	22	7	حمیده تابعی، هاجر رفیعی، طیبه رنجبران، فائزه عظیم‌زاده اردبیلی، عصمت پناهیان، طاهره سیدی و اسما سرایی
تولیدات هیات	11	1	محدثه پیرهادی
فراهیات	9
بین‌الملل	4	1	زینب شریعتمدار

 

عرصه رصد بانوان هياتي

وحيد ملتجی، دبير مهرواره هواي نو: بانوان نقشي بسیار جدی و اثرگذار در حرکت‌های اجتماعی دارند و این نقش در نهاد اجتماعی هیأت هم غیرقابل کتمان است اما كمتر زمینه‌ ظهور و بروز بانوان در هیأت‌ها فراهم بوده است و هیأت‌های معدودی وجود دارند که به درستی زمینه‌ بروز بانوان در آن‌ها طراحی شده است.

مهرواره هوای نو قصد دارد بابی بگشاید تا حضور و مشارکت گسترده بانوان در حوزه فعالیت‌های فرهنگی اجتماعی تأثیرگذار هیأت‌ها افزایش یابد. درهمین راستا بانوان در شورای مرکزی هوای نو حضور داشته و  یک چهارم  جمعیت هیات داوری هوای نو که  در مجموع یکصد و ده نفر هستند را تشکیل می‌دهند همچنین چند رشته مهرواره مانند «بحث خانواده و هیات» و «بانوان سخنران هیات» به بانوان اختصاص دارد و بخش «بانوان سخنران هیأت» برای اولین بار است در جمهوری اسلامی به صورت کارشناسی و اختصاصی به این حوزه پرداخته می‌شود. در حقیقت، کارزار هوای نو، عرصه‌ای برای رصد بانوان سخنران و پیشران حرکت‌های فرهنگی اجتماعی و انتخاب برترین‌ها آن‌ها است.

نقش محوری زنان در آینده هیأت

محمد آقاسی، جامعه شناس و پژوهشگر حوزه افکار عمومی و معاون نظارت و برنامه‌ریزی ستاد فرهنگ شورای عالی انقلاب فرهنگی: هیأت‌های مذهبی در ایران قدمت زیادی دارند و قریب به یک صد سال است که در تاریخ معاصر ایران، به طور جدی نقش‌آفرین هستند، اما مطالعه هدفمندی درباره هیأت‌های مذهبی در ایران شکل نگرفته و مطالعات کم و اندکی که صورت گرفته، پراکنده بوده و عمومأ مساله محور نیز نبوده است. موضوع هیأت به خصوص هیأت‌های خانگی و زنان دست نخورده و دست نیافتنی است، در حالی‌که از لحاظ آینده‌نگری بسیار مهم است. لذا مطالعه روی این موضوع می‌تواند ظرفیت‌های بیشتری از این نهاد را نشان دهد. از ظرفیت هیأت‌ها همین بس که تمام برنامه‌ریزی‌های یکساله دشمنان را برمی‌گرداند. به همین دلیل است که مقام معظم رهبری روی هیأت‌ها تاکید بسیار دارند.

در سال‌هاي آینده به دلیل شرایط سیاسی، اجتماعی و فرهنگی و هجمه‌هایی که بر کشور وجود دارد، با تعدد هیأت‌های خانگی در شهرهای بزرگ روبه‌رو هستیم که محور اصلی آن‌ها، زنان خواهند بود. در آینده، نسل جدیدی از سخنرانان خانم خواهیم داشت که احتمالاً سخنرانان متمایزی هستند که سخنان آن‌ها با گفتمان رایج در هیأت‌ها متفاوت است که به دلیل وجود فضای مجازی، این سخنان در کشور بازتاب تاثیرگذاری خواهد داشت.